سه شنبه , نوامبر 20 2018
حقوق بشر حقوق بشر
خانه / مطالب / مقالات / حقایقی درباره وخامت وضعیت انسانی در یمن
حقایقی درباره وخامت وضعیت انسانی در یمن
حقایقی درباره وخامت وضعیت انسانی در یمن

حقایقی درباره وخامت وضعیت انسانی در یمن

درآمد
کشور یمن به‌لحاظ جغرافیایی و ترکیب جمعیتی از دیرباز، بحران‌های داخلی و منطقه‌ای بسیاری ازجمله: تجاوز آشکار شصت هزار نیروی نظامی جمال عبدالناصر، سرکوب شیعیان این کشور در سال 1962 و جنگ‌های 1994 بین یمن شمالی و جنوبی را تجربه کرده است.

یمن در جنوب عربستان، غرب عمان، شرق دریای سرخ و در شمال خلیج عدن واقع شده است. همچنین این کشور به تنگه استراتژیک باب‌المندب تسلط دارد که رگ حیاتی کشورهای شاخ آفریقا، عربستان و خصوصاً مصر در انتقال انرژی است. این کشور از شمال با 1800 کیلومتر مرز مشترک با عربستان و ارتفاعات جبل‌الدخان (با ارتفاع 2000 متر) بر تأسیسات نفتی عربستان تسلط کامل دارد.

مردم یمن از گذشته دارای گرایشات مذهبی گوناگونی بوده‌اند، هم‌اکنون پنجاه درصد اهل سنت شافعی و چهل درصد شیعه زیدی، و مابقی مذاهب اسماعیلیه و صوفیه را به خود اختصاص داده‌اند. حدود یک درصد از جمعیت را نیز شیعیان اثنی‌عشری تشکیل می‌دهند که عمدتاً از جوانان این کشور هستند.

کشور عربستان از گذشته دور یمن را به‌عنوان حیاط خلوت خود به‌شمار آورده و تسلط کاملی بر مدیران و حاکمان این کشور داشته است. جنبش اسلامی الحوثی، با ریشه تشیع و ضد تفکرات وهابیت ـ آل‌سعود و حضور یک میلیون یمنی که دارای تابعیت و ساکن عربستان هستند و نیز وجود هفتصد هزار شیعه زیدی در مرزهای مشترک یمن و عربستان، تهدیدی جدی برای این کشور پادشاهی محسوب می‌شود.

در سال‌های اخیر حمایت از رئیس‌جمهور مستعفی یمن «عبدربه منصور هادی»، بهانه‌ای برای حملات هوایی عربستان به یمن و گسیل هزاران نفر از نیروهای القاعده با انگیزه‌ و اهداف متفاوت به این کشور بوده است. نگرانی آمریکا از گسترش جبهه مقاومت شیعی تا شاخ آفریقا و نیز اضمحلال پادشاهی عربستان را می‌توان ازجمله این اهداف دانست که منجربه شکل‌گیری طرحی آمریکایی ـ عربی درمورد یمن شده است.

پیاده‌سازی این طرح در چند سال اخیر، بحران انسانی را در یمن رقم زده است که قربانیان اصلی آن، غیرنظامیان به‌ویژه کودکان بوده‌اند. در جریان این بحران، بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی و فعالان حقوق بشر، ضمن ابراز نگرانی و واکنش‌های انسان‌دوستانه به ارائه مستندات و آماری پرداخته‌اند که اوج وخامت بحران را نشان می‌دهد.

ازآنجاکه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، متولی اصلی موضوعات حقوق بشری و مسئول رسیدگی به نقض‌های گسترده حقوق بشر در نظام بین‌الملل است، طرح این مسئله توسط سازمان‌های غیردولتی و ارائه آمار و مستندات در این شورا برای کمک به روند حل بحران، بسیار ضرورت پیدا می‌کند.

نوشتار پیش‌رو، مجموعه‌ای از آمار و مستنداتی درخصوص بحران انسانی یمن در حوزه‌های کودکان، بحران وبا، سوءتغذیه و اقدامات غیرانسانی ائتلاف عربی با حمایت کشورهای غربی در راستای نقض حقوق بشر و بشردوستانه در یمن است.

برخی حقایق
1. درجریان حملات ائتلاف سعودی به یمن، تا تاریخ 25 مارس سال جاری میلادی، 32،749 غیرنظامی کشته و مجروح شده‌اند. این تعداد شامل: 12296 کشته و 20453 مجروح برآورد شده است. آمار کشته شدگان: 2646 کودک، 1922 زن و 7728 مرد و مجروحان: 2463 کودک، 2074 زن و 15916 مرد تخمین زده شده است.

2. در جریان این تجاوزات مدارس، مؤسسات آموزشی، منازل، مساجد، بیمارستان‌ها و تأسیسات زیربنایی بسیاری ویران یا آسیب دیده‌اند، ازجمله: 403،039 خانه، 163 مدرسه و مؤسسه آموزشی، 113 دانشگاه، 26 مرکز رسانه‌ای، ، 712 مسجد، 161 ایستگاه و ژنراتور، 307 مخزن و شبکه‌های آب‌رسانی، 339 شبکه و ایستگاه ارتباطی، 270 بیمارستان و مراکز درمانی، 103 مرکز ورزشی، 1624 مرکز دولتی، 223 مکان توریستی و 206 آثار باستانی.

3. آمارها در بخش حمل‌ونقل نشان می‌دهد: 515 تانکر حمل‌ غذا، 235 تانکر نفتی، پانزده فرودگاه، چهارده بندر و 1577 جاده و پل مورد هدف قرار گرفته‌اند.

4. در بخش تأسیسات و مکان‌های بازرگاني و كشاورزي، 2574 مکان ازجمله: 1630 مزرعه كشاورزي، 540 مکان تجاري، 277 كارخانه، 314 پمپ بنزين، 663 فروشگاه مواد غذايي و 213 مزرعه مرغ و دام مورد اصابت قرار گرفته‌اند.

5. طبق اعلام برنامه عمران ملل متحد در اول اوت 2017، هفتاد درصد جمعیت یمن (حدود بیست میلیون نفر) نیاز به کمک‌های بشردوستانه دارند. از این تعداد حدود چهارصد هزار کودک یمنی نیز از سوءتغذیه رنج می‌برند.
6. به گزارش دفتر سازمان جهانی بهداشت در یمن، از 27 آوریل 2017، بیش از 372،900 مورد مشکوک به وبا و 1،837 مرگ ‌و میر ناشی از آن در بیش از 91 درصد از استان‌های یمن گزارش شده است.

7. آژانس کمک غذایی سازمان ملل در اوت 2017 اعلام کرد، بیست میلیون نفر در اثر گرسنگی در سودان جنوبی، سومالی، یمن و شمال شرق نیجریه، در معرض مرگ قرار دارند، که از این تعداد 1.4 میلیون کودک مبتلابه سوءتغذیه شدید هستند و بخش قابل توجهی از این آمار را کودکان یمنی تشکیل می‌دهند.

8. تجاوز و محاصره یمن ازسوی ائتلاف عربی، موجب شده است تا نزدیک به 27 میلیون یمنی در معرض گرسنگی و قحطی به‌سر ببرند که نیمی از آنان را زنان و کودکان تشکیل می‌دهند. از این تعداد دو میلیون نفر آواره و هفده میلیون نفر در ناامنی غذایی به‌سر می‌برند. حدود شانزده میلیون نفر نیز از دسترسی به آب سالم و امکانات بهداشتی برخوردار نیستند.

9. نماینده یونیسف در یمن اعلام کرده، 5/4 میلیون کودک یمنی به‌علت مسائل اقتصادی ناشی از جنگ، از تحصیل باز مانده‌اند. درصورت تداوم جنگ، این کودکان در معرض جذب به‌عنوان کودکان سرباز قرار می‌گیرند، یا به ازدواج‌های ناخواسته در سنین پایین تن می‌دهند. به‌کارگیری و استفاده از کودکان سرباز در درگیری‌های یمن به‌شدت افزایش یافته است. این سازمان 848 کودک سرباز را که تعدادی از آنها کمتر از ده سال سن دارند را شناسایی کرده است.

10. تجزیه‌ وتحلیل داده‌های سازمان بهداشت جهانی نشان می‌دهد که از 2003 مورد مرگ ناشی از وبا، 1794 مورد (نود درصد) در استان‌های شمالی و غربی (که کاملاً یا به‌طور عمده تحت کنترل حوثی‌ها قرار دارند)، رخ داده است. این امر عمدتاً از محاصره و حملات هوایی توسط ائتلاف سعودی متأثر می-شود.

11. موارد مشکوک به وبا در مناطق تحت کنترل حوثی‌ها‌ 84 درصد مشاهده شده است، یعنی 456،962 از 542،278 مورد. احتمال مرگ افراد مشکوک به وبا در این مناطق بیشتر از مناطق تحت کنترل دولت است. درمقایسه با 0.2 درصد مرگ در مناطق دولتی، 1.1 درصد مرگ در مناطق تحت کنترل حوثی‌ها رخ داده است.

12. برخی از کودکان فوت شده‌ یا کودکان مبتلابه بیماری وبا، از سوءتغذیه شدید رنج می‌برند که این مسئله باعث ضعیف شدن سیستم ایمنی بدنشان می‌شود. بیماری وبا درصورتی که به موقع تشخیص داده شود، قابل درمان است، ولی در شرایط درگیری درمان آن بسیار دشوار خواهد شد.

13. درگیری مسلحانه در یمن، تسهیلات بهداشتی این کشور را ویران کرده است؛ هم‌اکنون کمتر از نیمی از این تسهیلات کاربردی هستند. بسیاری از متخصصان سلامت عمومی، ماه‌ها دستمزد دریافت نکرده‌اند. سیستم مراقبت‌های بهداشتی این کشور در آستانه فروپاشی قرار دارد، بیمارستان‌ها و مراکز درمانی نیز به‌شدت دچار کمبود دارو و تجهیزات پزشکی هستند.

14. طبق اعلام مدیر کشوری برنامه عمران ملل متحد، 2/1 میلیون کارمند بخش دولتی نزدیک به یک‌سال است که حقوقی دریافت نکرده‌اند، این مسئله منجربه تضعیف جدی خدمات‌رسانی اساسی در کشور خواهد شد؛ همچنین یونیسف اعلام کرده، به‌دنبال وخامت اقتصادی ناشی از جنگ، کارمندان وزارت آموزش و پرورش و معلمان این کشور، از اواخر سال گذشته میلادی تا کنون حقوقی دریافت نکرده‌اند.

15. برنامه جهانی غذا اعلام کرده جهت تأمین نیازهای فوری و ادامه کمک‌های غذایی به یمن و جلوگیری از گسترش قحطی، از اوت تا ژانویه 2018 نهصد میلیون دلار نیاز دارد.

16. نمایندۀ ویژه دبیرکل سازمان ملل در یمن اظهار داشته: ویرانی، افزایش مرگ‌ومیر، گسترش گروه‌های تروریستی مانند: القاعده در شبه‌جزیره عربی و «مهاجرت کنترل‌نشده» ازطریق خلیج عدن به یمن، نتیجه عدم انجام اقدامات جدی در بحران این کشور است.

17. استفان اوبراین، نماینده بشردوستانه سازمان ملل، کسری بودجه را یکی از چالش‌های اساسی در بحران یمن برشمرده و گفته فقط 39 درصد از بودجه طرح بشردوستانه 2.3 میلیارد دلاری یمن، تأمین شده است. مقامات رسمی در صنعا و مقامات محلی در مناطق تحت کنترل یا در اقدامات بشردوستانه تأخیر داشته‌اند یا مداخله نامناسب کرده‌اند.

18. اک لوتسما، مدیرکشوری برنامه عمران ملل متحد، اظهارداشته: بحران امنیتی فعلی غذا در یمن فاجعه‌ای بشری است که درنتیجۀ دهه‌ها فقر و کاهش سرمایه‌گذاری رخ داده که هم‌‌اکنون ‌ازطریق «اختناق اقتصادی»، به‌عنوان «تاکتیکی جنگی»، ازسوی ائتلاف سعودی درحال بهره‌برداری است.

19. فاضل چایب، سخنگوی سازمان بهداشت جهانی(WHO)، اعلام کرده روزانه پنج هزار یمنی به بیماری وبا مبتلا می‌شوند که اکثر آنها کودکان و سالخوردگان هستند. این بیماری به‌لحاظ وضعیت انتقال، در فصول بارانی شدت می‌گیرد. وی تلفات جاری را «سنگین» برشمرد و وضعیت فعلی را «هشدار دهنده» ارزیابی کرد.

20. جیمی مک گولدریک، هماهنگ‌کننده بشردوستانه یمن اظهار داشته: اگر جامعه بین‌المللی برای حل بحران شیوع وبا در یمن، دویست میلیون دلار مشارکت نکند، شاخۀ بشردوستانه سازمان ملل متحد مجبور خواهد شد که منابع مالی مربوط به پیشگیری از سوءتغذیه را برای بحران این بیماری هزینه کند.

21. گفتنی است سازمان ملل متحد فقط یک‌سوم از 2.1 میلیارد دلار بودجه مربوط به تأمین غذای میلیون‌ها نفری را دریافت کرده است که در شرایط قحطی در یمن به‌سر می‌برند؛ همچنین از 250 میلیون دلار کمکی که برای مقابله با وبا تقاضا شده بود، تا کنون فقط 47 میلیون دلار دریافت شده است.

22. هومر ونترس، مدیر برنامه‌های گروه تحقیقاتی پزشکان برای حقوق بشر، حملات ائتلاف سعودی به کلینیک‌ها و تأسیسات فاضلاب را «تاکتیک جنگ» عربستان سعودی برمی‌شمرد که به سرحد «استفاده از بیماری به‌عنوان سلاح» رسیده و معتقد است حملات ائتلاف، محاصره یمن و درنتیجه کمبود سوخت و تجهیزات پزشکی، غیرنظامیان در مناطق حوثی را بیشتر در معرض وبا قرار داده است؛ زیرا مردم این مناطق کمتر از بقیه قادر به دریافت آنتی بیوتیک‌ها و کمک‌های انسانی هستند.

23. طبق گزارش کمیته بین‌المللی صلیب سرخ (ICRC)، از مارس 2015 تا مارس 2017، بیش از 160 حمله به کارکنان و تجهیزات پزشکی ازسوی طرف‌های درگیر صورت گرفته و از مارس 2015 تا مارس 2016، نیز حدود ششصد کلینیک بالاجبار بسته شده اند.

24. آخرین اطلاعات سازمان بهداشت جهانی از اکتبر 2016 نشان می‌دهد که 37 درصد از مراکز بهداشتی در منطقه کوهستانی صعده و 28 درصد در منطقه اطراف پایتخت، صنعا، آسیب دیده یا نابود شده‌اند.

25. یگان حفاظت یمن که تحت نظر کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد است، اعلام کرده در مقایسه با سال گذشته حملات ائتلاف در یمن شدت یافته و در نیمه اول سال 2016، تعداد حملات ائتلاف 3.936 نوبت تخمین زده شده، درحالی‌که در نیمه اول سال 2017 به 5،676 حمله افزایش پیدا کرده است.

26. در مجموع به نظر می رسد ائتلاف سعودی، استراتژی جنگی به حداکثر رساندن فشار بر یمنی‌ها را ازطریق تخریب زیرساخت‌های کشاورزی، بهداشت و حمل‌ونقل و محدود کردن دسترسی آنها به غذا و سوخت در دستورکار خود قرار داده است. در این راستا، ازیک‌سو آمریکا با سوخت‌رسانی به هواپیماهای ائتلاف سعودی و فروش بمب به این ائتلاف آنها را در پیشبرد این استراتژی توانمند می‌سازد و ازسوی‌دیگر، با ایجاد پوششی سیاسی ـ دیپلماتیک برای انجام حملات بی‌رحمانه، بدون مقاومتِ قابل ‌توجهی ازطرفِ جامعه بین‌الملل به این اقدامات ضد بشری کمک می‌کند.

27. براساس گزارش‌های صندوق کودکان ملل متحد (یونیسف)، در جریان حملات عربستان، هر ده دقیقه یک کودک یمنی جان خود را از دست می‌‌دهد؛ ولی مشکلات این کودکان فقط به این مسئله ختم نمی‌شود بلکه این حملات موجب مشکلات جسمی و روانی بسیار، همین‌طور محرومیت‌های گسترده‌ای در میان کودکان شده است.

28. گفتنی است طبق یافته سازمان های غیردولتی حقوق بشری، امارات متحده عربی و نیروهای امنیتی متحد یمنی آن، شبکه‌ای از زندان‌های مخفی را در مناطق جنوبی این کشور در اختیار دارد که در این زندان‌ها صدها نفر به اتهام ارتباط با القاعده زندانی شده و در معرض شکنجه و موارد گسترده نقض حقوق بشر قرار می‌گیرند. بازداشت شدگان در زندان‌های مخفی توسط نیروهای آمریکایی مستقر در یمن بازجویی می‌شوند و هزاران یمنی نیز در این شبکه‌های شکنجه ناپدید شده‌اند.

.: دانلود این مطلب به صورت PDF

فهرست منابع و مآخذ

  1. طبق آمار مرکز حقوقی، حقوق و توسعه در 25 مارس 2017، قابل دسترسی در:
    http://www.yemenextra.net/2017/03/25/legal-center-32749-civilians-were-killed-and-injured-as-a-result-of-the-saudi-led-coalition/
  2. همان
  3. همان
  4. همان
  5. http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=57294#.WaTrBz6GPIU
  6. http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=57231#.WaTvsj6GPIV
  7. http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=57353#.WaTzJT6GPIV
  8. http://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/yemen-cholera-cases-half-million-civil-war-aid-healthcare-humanitarian-a7894141.html
  9. http://www.spark-online.org/yemeni-farmers-armed-knowledge-rather-weapons/
  10. http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=57380#.WaTy4T6GPIV
  11. https://www.middleeastmonitor.com/20170419-unicef-4-5-million-yemeni-children-deprived-of-an-education/
  12. https://www.voanews.com/a/children-in-yemen-bear-brunt-of-brutal-war-says-unicef/3259260.html
  13. همان
  14. همان
  15. http://www.unairan.org/2017/06/21/aid-workers-race-contain-yemen-cholera-outbreak-un-agencies-report/
  16. http://www.unairan.org/2017/06/24/food-insecurity-threatens-children-yemen-south-sudan-nigeria-somalia-unicef/
  17. http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=57294#.WaTrBz6GPIU
  18. http://www.unairan.org/2017/08/20/yemens-man-made-catastrophe-ravaging-country-senior-un-officials-tell-security-council/
  19. http://www.unairan.org/2017/08/21/fighting-famine-unprecedented-crisis-putting-20-million-people-risk-warns-un-agency/
  20. برگرفته از سخنان اسماعیل اولد شیخ احمد، نماینده ویژه دبیر کل در یمن، قابل دسترسی در:
    http://www.unairan.org/2017/08/20/yemens-man-made-catastrophe-ravaging-country-senior-un-officials-tell-security-council/
  21. http://www.unairan.org/2017/08/20/yemens-man-made-catastrophe-ravaging-country-senior-un-officials-tell-security-council/
  22. http://www.unairan.org/2017/08/02/deadly-combination-cholera-hunger-conflict-pushes-yemen-edge-cliff-senior-un-official/
  23. http://www.unairan.org/2017/07/22/rainy-season-worsens-cholera-crisis-yemen/
  24. http://www.unairan.org/2017/07/12/aid-agencies-yemen-forced-shift-resources-fighting-hunger-cholera-un/
  25. http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=57161#.WaTuYD6GPIV
  26. http://www.aljazeera.com/news/2017/08/yemen-cholera-death-rates-soar-rebel-held-areas-170826072954685.html
  27. همان
  28. همان
  29. همان
  30. همان
  31. همان
  32. https://www.unicef.ie/stories/yemen-child-dies-every-ten-minutes-preventable-causes/
  33. https://apnews.com/4925f7f0fa654853bd6f2f57174179fe
  34. به گفته لین معلوف، معاون بخش تحقیقات دفتر منطقه‌ای عفو بین‌الملل در خاورمیانه، قابل دسترسی در:
    https://www.amnesty.org/en/latest/news/2017/06/yemen-urgent-investigation-needed-into-uae-torture-network-and-possible-us-role/

مطلب پیشنهادی

بمباران شبانه یمن

بمباران شبانه صعده یمن توسط جنگنده های سعودی

جنگنده های رژیم سعودی سه شنبه شب در 10 نوبت شهرک الظاهر در استان صعده …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *